door Marjon Cosijn

 

Wie wel eens interviews leest met schrijvers komt geheid deze uitspraak tegen: ‘mijn personages namen mijn verhaal over’.

Dat klinkt tof, maar ik wil je deze illusie graag ontnemen. Deze woorden zouden je namelijk het idee kunnen geven dat het schrijven van een verhaal of roman vanzelf gaat. Met personages die het beter weten dan de schrijver. En met verhalen die zomaar ineens op papier staan.

Zo gaat het in 99% van de gevallen niet. Je kunt er dus beter niet op wachten. Schrijven is een combinatie van inspiratie en transpiratie.

Waarom het geen compliment is als je personages ‘het verhaal overnemen’

Als schrijver ben je scheppend bezig. Jij creëert iets dat er eerder nog niet was. Dat is een magisch proces, maar vergeet niet dat jij de regie moet houden.

Voordat J.K. Rowling hem had bedacht, bestond Harry Potter nog niet. Nu is Harry Potter een begrip, sterker nog: hij is onderdeel van het collectieve geheugen. Praktisch iedereen heeft een beeld bij de naam ‘Harry Potter’.

Dat komt natuurlijk door alle films en merchandising, maar alles is begonnen met het bedenken van het personage door de schrijfster.

Harry Potter is een goed voorbeeld

Ik weet tamelijk zeker dat J.K. Rowling de touwtjes stevig in handen had bij Harry Potter.

Immers, zij kondigde bij het verschijnen van deel I aan, dat er nóg zes delen zouden verschijnen. En zo gebeurde het ook.

Denk je dat zij deze reeks succesvol had kunnen schrijven als zij Harry Potter zijn gang had laten gaan? Misschien had hij op een dag niet terug naar Zweinstein gewild en was hij helemaal klaar geweest met Zwerkbal.

Dan had Harry het wellicht in zijn hoofd gehaald om naar andere werelden te willen reizen, met als hobby Tovertheetjes bedenken. Hoe had J.K. Rowling dan haar zevendelige reeks moeten voltooien?

Het is jouw taak als schrijver om je personages in het gareel houden

Zoals een goede moeder ervoor zorgt dat haar peuter niet alleen de tuin verlaat, zo moet ook jij een hek om de wereld van je personage zetten.

En binnen die begrenzing zullen jouw personages je verrassen. Je hoeft nooit bang te zijn dat schrijven saai zal worden!

Wel moet je je als een moeder om jouw personages bekommeren. Als je dat niet doet, gaan zij allerlei vreemde streken uithalen en zal je verhaal onherroepelijk gaan zwabberen.

Het gevolg is dat de rode draad (ont)breekt en dat je je lezer kwijtraakt. Je lezer voelt intuïtief aan wanneer je als schrijver het heft niet in handen hebt. En net als jouw personage wil je lezer voelen dat hij in jouw verhaal in veilige handen is.

Zelfs als je een veranderlijk, grillig personage ontwerpt, zul je hem of haar de baas moeten zijn. Jij zult de richting moeten bepalen. Dat lukt het beste als je vanaf het begin weet welke kant je op wilt.

Jouw mening is belangrijk

  • Heb jij ervaring met eigenzinnige personages?
  • Raakte je daardoor de weg in je verhaal kwijt of leverde het juist iets op?
  • Hoe baken jij de ruimte voor je personages af? Zijn er zaken die je wél of juist niet doet?